رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند بر ضرورت بازنگری در ساختار تولید انرژی کشور تأکید کرد و گفت: آمریکا و رژیم صهیونیستی در جریان جنگ اخیر، اقدامات خصمانه خود را به حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی و تهدید زندگی روزمره مردم ایران گسترش داده‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد تأمین امنیت زیرساخت‌های حیاتی باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
سیدطه‌حسین مدنی در گفت و گو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، با بیان اینکه احتمال عملیاتی شدن تهدیدهای اخیر با توجه به توان پاسخگویی ایران پایین است، اظهار کرد: دشمن به‌خوبی می‌داند هرگونه تعرض به تأسیسات تولید برق ایران می‌تواند پیامدهای متقابلی برای زیرساخت‌های انرژی رژیم صهیونیستی به همراه داشته باشد. با این حال، نباید صرفاً به بازدارندگی و پاسخ متقابل تکیه کرد، بلکه لازم است آسیب‌پذیری زیرساخت‌های داخلی نیز به شکل اساسی کاهش یابد.
مدنی با بیان اینکه یکی از مهمترین راهکارها برای جلوگیری از تبدیل شدن شبکه برق به نقطه ضعف کشور، ایجاد تنوع در روش‌های تولید انرژی و توزیع متوازن ظرفیت‌ها در مناطق مختلف است، افزود: تمرکززدایی از تولید برق و بهره‌گیری از ظرفیت‌های متنوع داخلی می‌تواند امکان وارد کردن آسیب گسترده به شبکه انرژی کشور را کاهش دهد. موضوعی که در نامه اخیر رهبر انقلاب به وزارت نیرو مبنی بر خودکفایی منازل در تأمین برق هم بر آن تأکید شده است.
ترکیب فعلی تولید برق ایران و ضرورت اصلاح آن
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با تشریح وضعیت تولید برق کشور گفت: بر اساس آخرین آمارهای موجود، ظرفیت اسمی تولید برق ایران حدود ۹۳ هزار مگاوات است که بخش عمده آن به نیروگاه‌های حرارتی اختصاص دارد. از این میزان، ۳۸ درصد در نیروگاه‌های سیکل ترکیبی، ۲۶ درصد در نیروگاه‌های گازی و ۱۷ درصد در واحدهای بخار تولید می‌شود.
وی افزود: نیروگاه‌های برق‌آبی حدود ۱۳ درصد از ظرفیت تولید برق کشور را تشکیل می‌دهند. سهم نیروگاه‌های دیزلی و پراکنده نیز نزدیک به ۴ درصد است و نیروگاه اتمی و مجموعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر شامل خورشیدی، بادی، زیست‌توده، برق‌آبی‌های کوچک، بازیافت حرارت و سامانه‌های کوچک تولید برق، هرکدام حدود یک درصد از ظرفیت موجود را به خود اختصاص داده‌اند.
مدنی با اشاره به ناترازی حدود ۲۰ هزار مگاواتی برق در سال‌های گذشته، برنامه دولت برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی را اقدامی در جهت جبران بخشی از این کمبود دانست و گفت: وزارت نیرو از اوایل دولت چهاردهم طرحی را با هدف جذب ۱۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری و افزودن ۳۰ هزار مگاوات ظرفیت خورشیدی به شبکه برق کشور ارائه کرد.
مدنی افزود: البته باید توجه داشت که توسعه انرژی خورشیدی به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای راهبردی کشور باشد. بنابراین سیاست‌گذاری در حوزه برق باید به گونه‌ای باشد که همه گزینه‌های موجود، از سوخت‌های فسیلی و انرژی هسته‌ای گرفته تا باد و خورشید، با در نظر گرفتن ویژگی‌های جغرافیایی، اقتصادی و فنی هر منطقه مورد ارزیابی قرار گیرد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: یکی از مزیت‌های مهم ایران در این زمینه، برخورداری از منابع و توانمندی‌های داخلی برای توسعه طیف گسترده‌ای از روش‌های تولید انرژی است. بنابراین، می‌توان با برنامه‌ریزی مناسب، وابستگی به منابع خارجی را به حداقل رساند و از ظرفیت‌های موجود در داخل کشور بهره بیشتری گرفت.
مدنی در ادامه، توسعه راکتورهای کوچک هسته‌ای را یکی از گزینه‌های قابل توجه در برنامه بلندمدت تنوع‌بخشی به منابع تولید برق عنوان کرد و گفت: این فناوری به دلیل ابعاد کوچک، قابلیت جابه‌جایی، تولید انرژی پاک و پایدار و امکان استقرار در نقاط مختلف، می‌تواند در افزایش امنیت زیرساخت‌های انرژی نقش مؤثری داشته باشد.
تجربه کشورهای جهان؛ عبور از تمرکز بر یک منبع انرژی
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به الگوی تولید برق در کشورهای صنعتی تصریح کرد: اقتصادهای بزرگ جهان نیز برای تأمین پایدار انرژی، به یک روش خاص متکی نیستند و از ترکیبی از منابع مختلف استفاده می‌کنند. برای نمونه، در آمریکا حدود ۴۰ درصد برق از نیروگاه‌های گازی تأمین می‌شود، انرژی‌های تجدیدپذیر سهمی نزدیک به ۲۲ درصد دارند، زغال‌سنگ حدود ۲۰ درصد و نیروگاه‌های هسته‌ای نیز ۱۸ درصد برق این کشور را تولید می‌کنند.
وی درباره سیاست انرژی چین نیز گفت: این کشور در کنار توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در انرژی بادی انجام داده و همچنان از زغال‌سنگ در سبد انرژی خود استفاده می‌کند. در عین حال، چین رقابت گسترده‌ای را برای ارتقای بازده سلول‌های خورشیدی و کاهش دوره بازگشت سرمایه در این صنعت دنبال می‌کند.
مدنی در مقابل، وابستگی بیش از اندازه به یک منبع انرژی را زمینه‌ساز بروز مشکلات جدی در شرایط بحرانی دانست و به تجربه برخی کشورهای اروپایی اشاره کرد.
وی ادامه داد: آلمان در دوره‌ای بخش قابل توجهی از نیاز انرژی خود را با اتکا به گاز روسیه تأمین می‌کرد و آغاز جنگ اوکراین و اختلال در مناسبات انرژی با مسکو، این کشور را با مشکلات جدی مواجه کرد. فرانسه نیز که سهم بالایی از برق خود را از نیروگاه‌های هسته‌ای به دست می‌آورد، در مقطعی با تحولات سیاسی در یکی از کشورهای تأمین‌کننده اورانیوم روبه‌رو شد و این مسئله چالش‌هایی را برای تأمین سوخت مورد نیاز ایجاد کرد.
ضرورت تدوین نقشه جامع برای امنیت انرژی کشور
مدنی ایجاد توازن میان منابع مختلف تولید برق را یکی از الزامات افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های کشور دانست و گفت: سیاست توسعه انرژی نباید تحت تأثیر تصمیم‌های شتاب‌زده یا تأخیر در اجرای برنامه‌ها قرار بگیرد. لازم است تمام روش‌های تولید برق با توجه به مزایا، محدودیت‌ها، هزینه‌ها، ظرفیت‌های فنی و شرایط تأمین منابع مورد بررسی قرار گیرند.
وی تأکید کرد: ایران برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر تهدیدات احتمالی باید به سمت شکل‌دهی یک سبد متنوع و متوازن انرژی حرکت کند؛ سبدی که در آن هیچ منبعی به‌تنهایی نقش تعیین‌کننده و انحصاری نداشته باشد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در پایان گفت: حرکت به سمت تمرکززدایی، توزیع جغرافیایی ظرفیت‌های تولید، استفاده از فناوری‌های نوین و بهره‌گیری همزمان از منابع فسیلی، هسته‌ای و تجدیدپذیر می‌تواند امنیت تأمین برق را تقویت کند و قدرت تاب‌آوری کشور را در برابر بحران‌ها و تهدیدات افزایش دهد.
انتهای پیام
