رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: توسعه زیرساختی زمانی میتواند موتور محرک اقتصاد و پیشران ارتقای کیفیت زندگی باشد که بر پایه یک نگاه کلان، هماهنگ و آیندهنگر شکل بگیرد. در غیاب چنین نگاهی، حتی افزایش بودجهها و گسترش پروژههای عمرانی نیز لزوماً به بهبود کارآمدی منجر نمیشود و ممکن است به اتلاف منابع و شکلگیری طرحهای کمبازده بیانجامد.
سیدطهحسین مدنی رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند ادامه داد: آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد، عبور از رویکردهای جزیرهای و حرکت به سوی حکمرانی هوشمند است. الگویی که با تکیه بر فناوریهای نوین، یکپارچگی نهادی و تصمیمسازی مبتنی بر داده، میتواند مسیر توسعه را از وضعیت معیوب فعلی به سوی بهرهوری، هماهنگی و اثربخشی واقعی هدایت کند.
مدنی افزود: یکی از پیامدهای فقدان حکمرانی هوشمند، پراکندگی وظایف و نبود ارتباط مؤثر میان دستگاههاست. حملونقل یکی از این حوزهها است که این پراکندگی و عدمارتباط باعث شده دستگاههای متولی در بخشهای مختلف این حوزه قادر به انجام درست وظایف خود در پیوند با یکدیگر نباشند.
تعدد بازیگران و نبود چارچوب مشخص تعامل
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به گستره بازیگران حوزه حملونقل افزود: این گستردگی محدود به چند وزارتخانه نبوده و در برخی موارد شاهد اثرگذاری نهادهای غیراجرایی بر سیاستهای اجرایی حملونقل کشور هستیم که باید این موارد به درستی شناسایی و نوع تعاملات بیندستگاهی حداقل به طور کلی تدوین و ابلاغ شود.
وی تأکید کرد: تحقق اهداف حملونقل در گرو نگاه یکپارچه به چهار بخش هوایی، ریلی، جادهای و دریایی است و بدون طراحی کلان، امکان بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای ترانزیتی کشور وجود ندارد. اهداف حملونقل با نگاه کلان یکپارچه به این چهار حوزه محقق میشود.
مدنی در توضیح ضرورت طراحی هوشمندانه مسیرهای ترانزیتی اظهار کرد: مثلا اگر باری از مبدأ چین قرار است با گذر از خاک کشور به آسیای میانه برسد بهتر است در ابتدا با پذیرش و حمل دریایی مسیر خود را آغاز کند و سپس در بنادر ما توسط حملونقل بر بستر جاده تا اولین مسیر ریلی منتقل و نهایتا با انتقال فله یا کانتینرها به خطوط ریلی مدنظر در کشور، به خارج از سرزمین ما ترانزیت و حمل شود.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: در نبود چنین طراحی مبتنی بر آمایش سرزمینی، بخشهای مختلف حملونقل بهصورت منفک و جزیرهای دیده میشوند؛ موضوعی که به معضلاتی چون ایجاد فرودگاههای بدون استفاده، تصمیمات خلقالساعه در واردات کشنده، فقدان چشمانداز در بخش دریا یا احداث مسیرهای ریلی فاقد توجیه منجر شده است.
فقدان سند جامع؛ ریشه ناکارآمدی ریلی
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در ادامه با اشاره به آمارهای حوزه ریلی گفت: بودجه توسعه زیرساختهای راهآهن از ۱۳ میلیون دلار در سال ۱۴۰۰ به بیش از ۳۲ میلیون دلار در سال ۱۴۰۲ رسید، اما در این مدت فقط ۱۳۶ کیلومتر مسیر دوخطه جدید ایجاد و طول این خطوط در این مدت کمتر از ۱.۵ درصد رشد داشت.
وی ادامه داد: این عدم تناسب میان هزینهکرد و میزان توسعه، تنها محدود به یک بازه زمانی نیست و در سالهای گذشته نیز تکرار شده است؛ چنانکه در مورد خطوط برقی هم هیچ خط برقی جدیدی به اندک خطوط برقی موجود اضافه نشد. یکی از دلایل اصلی این وضعیت فقدان سند جامع حملونقل و نبود چارچوب تنظیمگر در مسیر حکمرانی هوشمند دانست.
ضرورت اجماع برای آینده حملونقل
وی افزود: وجود یک برنامه جامع و سند بالادستی در راستای حکمرانی هوشمند، امکان استفاده درست و حداکثری از داشتههای موجود را فراهم میکند. این موضوع باید با یک تصمیم جدی و اجماع نخبگانی به سرانجام برسد و از این حالت انفعال خارج شود. در صورت ادامه وضع موجود، اتلاف منابع در این بخش همچنان ادامه خواهد داشت و نمیتوان آینده موفقی را برای این حوزه کلیدی در اقتصاد کشور متصور بود.
انتهای پیام
