مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش تخصصی خود با عنوان «مقابله فناورانه با فساد در ایران» تحلیل وضع موجود و راهکارهای اجرایی»، بر ناکارآمدی رویکردهای سنتی نظارت تأکید و راهبرد نوینی را مبتنی بر «حکمرانی هوشمند» ارائه کرده است.

به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، مهم‌ترین محور الگوی پیشنهادی این گزارش، ایجاد «تصویر یکپارچه از شخص» است؛ تصویری که هویت، دارایی، نقش‌های اقتصادی، فعالیت‌های معاملاتی، شبکه ارتباطات و سوابق اداری هر فرد را در یک منظومه تحلیلی قابل استدلال گرد هم می‌آورد. بر این اساس، مقابله هوشمند با فساد مستلزم سه تغییر مستمر در سطح کلان است: «گذار از ثبت داده به تحلیل رفتار، جایگزینی نظارت دستی با نظارت الگوریتمی و شبکه‌ای، و ابهام‌زدایی از روابط اقتصادی با ایجاد تصویر یکپارچه از شخص». در این چارچوب، فناوری نقش زیربنایی در «کشف نشانه‌های پنهان و تقویت تصمیم‌گیری نهادی» ایفا می‌کند و دیگر صرفاً یک ابزار ثبت یا تبادل اطلاعات نیست.

در بخش راهکارهای عملیاتی، گزارش مرکز پژوهش‌ها با تأکید بر اینکه «مقابله فناورانه با فساد در ایران بیش از آنکه نیازمند توسعه سامانه‌های جدید باشد، نیازمند بازطراحی نحوه استفاده از سامانه‌های موجود و استقرار چارچوب منسجم حکمرانی داده است»، هشت راهکار مرحله‌ای را پیشنهاد کرده است. از جمله این راهکارها می‌توان به تدوین چارچوب جامع حکمرانی داده، ارتقای سامانه اموال مسئولان به «موتور هوشمند راستی‌آزمایی دارایی»، ایجاد شاخص «دارایی نامتناسب با درآمد»، شفاف‌سازی فرایند مناقصات با ارتقای سامانه ستاد، ساماندهی بازار املاک با تکمیل کاداستر و هدفمندسازی نظارت بر تجارت و پولشویی اشاره کرد. همچنین گزارش بر «ایجاد تنظیم‌گر ملی داده با اختیار الزام به تبادل استاندارد» و «توسعه داده باز برای برخی شاخص‌ها با رعایت ملاحظات امنیتی» تأکید ویژه‌ای دارد.

در نهایت، گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس تصریح می‌کند که اجرای این چارچوب می‌تواند «مسیر گذار به نظامی پیش‌بینی‌محور را فراهم سازد که در آن کشف و پیشگیری از فساد بر پایه تحلیل داده، عقلانیت نهادی و حکمرانی هوشمند صورت گیرد و فناوری از یک ابزار صرفاً فنی به زیربنایی برای ارتقای شفافیت، پاسخگویی و سلامت نظام اقتصادی و اداری کشور تبدیل شود».

انتهای پیام