در فضای پرآشوب کنونی که جنگهای ترکیبی، انقلاب هوش مصنوعی و دگرگونی نظم بینالملل، معادلات سنتی را بر هم زدهاند، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس بر ضرورت تحول بنیادین در رویکردهای خطمشیگذاری تأکید کرده و شکلگیری نسلی جدید از مدیران دارای «سواد حکمرانی تنش» را تنها راهکار تابآوری کشور در برابر آیندههای نامعلوم میداند.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، با اشاره به تغییرات بنیادین در عرصههای اقتصادی، ژئوپلیتیک، زیستمحیطی و فناورانه، هشدار داد که دیگر نمیتوان با الگوهای پیشین به استقبال آینده رفت. وی در این باره گفت: «تلاطم، پیچیدگی و تنشهای فزاینده، قاعده بازی را تغییر داده و دیگر نمیتوان با الگوهای سنتی مدیریت و خطمشیگذاری به استقبال آینده رفت.»
او با تأکید بر اینکه امروز با «وضعیت تنش مزمن» روبرو هستیم، افزود: «مدیریت بحران معمولاً به مواجهه با رویدادهای ناگهانی و کوتاهمدت میپردازد؛ اما آنچه امروز با آن روبروییم، «وضعیت تنش مزمن» است؛ یعنی فضایی که در آن چندین بحران بهطور همزمان و تعاملی عمل میکنند و مرز میان وضعیت عادی و اضطراری محو شده است.»
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، مدیریت صرفاً واکنشی را نه تنها کارآمد، بلکه تشدیدکننده آسیبپذیری کشور دانست و بر لزوم کنشگری فعال در عرصه حکمرانی هوشمند تأکید کرد. به گفته وی، نجات کشور در گرو عبور از انفعال و ورود به فضای آیندهسازی است. نگاهداری در این زمینه تصریح کرد: «حکمرانی در شرایط تنش بیان میکند که مدیران و تصمیمگیران بهجای انتظار برای فروکش کردن طوفان، بادبانهای خود را تنظیم کرده و مسیرهای جدیدی را کشف کنند.»
او برای تحقق این رویکرد فعال، سه مؤلفه کلیدی را ضروری برشمرد: «درک راهبردی» از ماهیت تنشها، «نظام تصمیمگیری چابک» برای تولید گزینههای سیاستی مؤثر، و «سرمایهسازی نهادی» برای افزایش انعطافپذیری سازمانها. نگاهداری همچنین بر اهمیت «آمادگی» به عنوان مهمترین پیشنیاز این تحول پایدار تأکید کرد و آن را بدون «آموزش مسئلهمحور» و «فهم عمیق الگوهای نوین حکمرانی» ناممکن دانست.
در ادامه، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس به اقدام این نهاد برای طراحی اولین دوره تخصصی «حکمرانی در شرایط تنش و راهبردهای بازآفرینی کشور» اشاره کرد. وی با بیان اینکه این اقدام پس از آسیبشناسی برنامههای آموزشی موجود و در راستای پیوند دانش و عمل صورت گرفته، اظهار داشت: «به این نتیجه رسیدیم که در کشور، کمتر بهصورت نظاممند و بینرشتهای به موضوع «حکمرانی در شرایط تنش» پرداخته شده است. از این رو، برای اولین بار، دوره تخصصی … را با رویکردی ترکیبی تئوری–کاربردی و با بهرهمندی از اساتید برجسته و نیز استفاده از محتوای علمی و تخصصی، طراحی کردهایم.»
این دوره با هدف ارتقای «سواد حکمرانی تنش» به عنوان یک شایستگی اساسی، برای طیف گستردهای از مخاطبان از جمله مدیران ارشد و میانی دستگاههای اجرایی، نمایندگان مجلس، کارشناسان اندیشکدهها و دانشجویان طراحی شده است. سرفصلهای آن موضوعاتی نظیر تحلیل سیستمهای پیچیده، تصمیمگیری در شرایط فوریت، بازطراحی نهادها برای تابآوری و دیپلماسی اقتصادی در دوران تلاطم را پوشش میدهد.
نگاهداری با تأکید بر رویکرد «مسئولیتپذیری تدریجی و مبتنی بر شواهد» در این دوره، خاطرنشان کرد که این برنامه صرفاً یک رویداد آموزشی کوتاهمدت نیست، بلکه هسته اولیه یک «جامعه یادگیرنده» از مدیران و خطمشیگذاران محسوب میشود. به گفته وی، پس از پایان دوره، شبکههای ارتباطی و جلسات بازاندیشی برای ارتقای مستمر دانش و مهارت شرکتکنندگان فعال خواهد بود.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در پایان به تشریح دستاوردهای مورد انتظار از این حرکت آموزشی پرداخت و گفت: «ما انتظار داریم که شرکتکنندگان، پس از گذراندن این دوره، توانایی «خوانش محیط در سطوح خرد، میانه و کلان» را پیدا کنند، «گسلهای راهبردی» را تشخیص دهند، «راهبردهای جایگزین» را با روشهای علمی ارزیابی نمایند و «طرحهای عملیاتیِ بازآفرینی» را با در نظر گرفتن محدودیتها و فرصتها ارائه کنند.»
او در پایان با تأکید بر تغییر نگاه از مدیریت انفعالی تهدیدها به کنشگری فعال، این دوره را گامی برای آیندهسازی دانست و ابراز امیدواری کرد که این مسیر تازه، با همراهی دلسوزان نظام، به بازتعریف مسیر کشور بر اساس خرد جمعی و عزم ملی منجر شود. وی سخنان خود را با این جمله به پایان رساند: «آینده از آن کشورهایی است که نه از طوفان میهراسند، بلکه باد را به خدمت میگیرند و مسیر خود را بر اساس خرد جمعی و عزم ملی بازتعریف میکنند.»
انتهای پیام
—
۵ تیتر حرفهای و کلیکگیر:
- ۱. گذار از انفعال به آیندهسازی؛ چگونه «حکمرانی هوشمند» کشور را از طوفان نجات میدهد؟
- ۲. آغاز عصر جدید در خطمشیگذاری؛ بازآفرینی نظام اداری با «حکمرانی تنش» در مرکز پژوهشها
- ۳. نه به مدیریت طوفانزده! دعوت رئیس مرکز پژوهشها به «کنشگری فعال» در شرایط پیچیدگی
- ۴. از تئوری تا عمل؛
- ۵. آمادگی پایدار رمز بقا؛ چرا «حکمرانی هوشمند» به «سواد تنش» مدیران نیاز دارد؟
