کانادا پس از دریافت دیدگاه‌های عمومی درباره سامانه ثبت هوش مصنوعی دولت، در پی بهبود این سامانه با هدف افزایش شفافیت، ارتقای کیفیت اطلاعات و روشن‌ترشدن نحوه استفاده نهادهای دولتی از هوش مصنوعی است.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند به نقل از دولت کانادا، دولت کانادا در گزارشی با عنوان «آنچه از مشورت‌های عمومی درباره سامانه ثبت هوش مصنوعی دولت آموختیم» که در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نتایج نظرسنجی‌ها و دیدگاه‌های دریافت‌شده از مردم و ذی‌نفعان را تشریح کرد. این مشورت‌ها از ژانویه تا مارس ۲۰۲۶ برگزار شدند و هدف آن‌ها شناسایی نقاط قوت سامانه، مشکلات موجود و تغییرات مورد نیاز برای نسخه‌های بعدی بود.
سامانه ثبت هوش مصنوعی دولت کانادا با هدف گردآوری و انتشار اطلاعات درباره سامانه‌های هوش مصنوعی مورد استفاده دولت فدرال ایجاد شده است. نسخه اولیه این سامانه در نوامبر ۲۰۲۵ منتشر شد تا ضمن فراهم‌کردن اطلاعات پایه، امکان دریافت بازخورد عمومی برای توسعه نسخه‌های بعدی نیز فراهم شود.
بر اساس گزارش دولت کانادا، شماری از شرکت‌کنندگان انتشار عمومی اطلاعات مربوط به استفاده دولت از هوش مصنوعی را اقدامی مهم در جهت شفافیت و پاسخگویی دانستند. آن‌ها همچنین از رویکرد انتشار نسخه اولیه و دریافت بازخورد برای اصلاح تدریجی سامانه حمایت کردند.
با این حال، بازخوردهای عمومی نشان داد که سامانه موجود با مشکلاتی در زمینه سهولت استفاده و دسترسی‌پذیری مواجه است. اطلاعات فنی و اداری پیچیده، دشواری جست‌وجو و فیلترکردن داده‌ها و ناهماهنگی در نحوه ثبت اطلاعات، استفاده از سامانه را برای شهروندانی که تخصص فنی ندارند دشوار می‌کند. شرکت‌کنندگان پیشنهاد کردند توضیحات ساده‌تر، راهنمای روشن و خلاصه‌های قابل فهم‌تری برای معرفی سامانه‌ها در نظر گرفته شود.
یکی دیگر از چالش‌های شناسایی‌شده، تفاوت در کیفیت و کامل‌بودن اطلاعات ثبت‌شده بود. برخی اطلاعات ناقص بودند یا دستگاه‌های مختلف از اصطلاحات متفاوتی برای توصیف سامانه‌های مشابه استفاده می‌کردند. این وضعیت مقایسه سامانه‌ها و ارزیابی عملکرد آن‌ها را دشوار می‌کند. در گزارش پیشنهاد شده است که استانداردهای مشخصی برای ثبت اطلاعات، واژگان یکسان و شاخص‌هایی برای نشان‌دادن میزان کامل‌بودن هر مدخل تعریف شود.
تشخیص ریسک و میزان اثرگذاری هوش مصنوعی نیز از موضوعات مهم مطرح‌شده در این مشورت‌ها بود. شرکت‌کنندگان معتقد بودند سامانه ثبت باید مشخص کند هر ابزار هوش مصنوعی چه سطحی از خطر یا اثرگذاری دارد و چگونه می‌تواند بر حقوق، خدمات و تصمیم‌های مرتبط با شهروندان تأثیر بگذارد. همچنین پیشنهاد شد اطلاعات مربوط به نظارت انسانی، ارزیابی اثرات الگوریتمی و تدابیر حفاظتی به شکلی روشن‌تر در دسترس عموم قرار گیرد.
در بخش دیگری از گزارش، به ابهام درباره نقش واقعی هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری‌های دولتی اشاره شده است. در برخی موارد، مشخص نیست سامانه صرفاً به کارکنان پیشنهاد ارائه می‌کند، در تصمیم‌گیری مشارکت دارد یا تصمیم‌ها را به‌صورت خودکار اجرا می‌کند. به همین دلیل، پیشنهاد شده است نقش هر سامانه در فرایند تصمیم‌گیری به‌طور مشخص ثبت شود و مسئولیت انسانی در تصمیم‌هایی که با کمک هوش مصنوعی اتخاذ می‌شوند، روشن باشد.
نحوه استفاده از داده‌ها و سازوکار پاسخگویی نیز از دیگر محورهای مورد توجه بود. شرکت‌کنندگان خواستار شفافیت بیشتر درباره نوع داده‌های مورد استفاده، محل نگهداری داده‌ها و نقش شرکت‌های ارائه‌دهنده فناوری شدند. همچنین پیشنهاد کردند اطلاعات تماس مسئول یا نهاد پاسخ‌گو و مسیرهای اعتراض و پیگیری برای افرادی که از تصمیم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی تأثیر می‌پذیرند، در سامانه درج شود.
در جمع‌بندی گزارش آمده است که سامانه ثبت هوش مصنوعی باید از یک فهرست ساده از ابتکارهای دولتی فراتر برود و به ابزاری برای شفافیت و حکمرانی تبدیل شود؛ ابزاری که علاوه بر معرفی سامانه‌ها، نحوه استفاده، نظارت و مدیریت آن‌ها را نیز برای عموم روشن کند.
این تجربه نشان می‌دهد که در مسیر تحقق حکمرانی هوشمند، انتشار اطلاعات درباره استفاده دولت از هوش مصنوعی اهمیت دارد، اما شفافیت زمانی اثربخش خواهد بود که اطلاعات قابل فهم، دقیق و قابل مقایسه باشند و شهروندان بتوانند درباره تصمیم‌های اثرگذار بر زندگی خود، سازوکار پاسخگویی و پیگیری مشخصی در اختیار داشته باشند.
انتهای پیام
