در نشستی مشترک میان معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست و معاون وزیر ارتباطات و سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، زمینه‌های توسعه همکاری‌های دو نهاد برای بهره‌گیری از فناوری‌های فضایی در مدیریت هوشمند محیط‌زیست بررسی شد.

در این دیدار، هیأت سازمان حفاظت محیط‌زیست از نمایشگاه دائمی دستاوردهای فضایی، مرکز بهره‌برداری مأموریت‌های فضایی و مرکز تجمیع و یکپارچه‌سازی سامانه‌های فضایی بازدید کردند و با ظرفیت‌های این مجموعه در طراحی، ساخت، پرتاب و بهره‌برداری از ماهواره‌های کاربردی آشنا شدند.

عبور از «پرتاب صرف» به «ارائه خدمت فضایی»

پژوهشگاه فضایی ایران در این نشست بر تغییر رویکرد برنامه‌های فضایی کشور تأکید کرد. دکتر وحید یزدانیان با تشریح مأموریت‌های این نهاد گفت: «پژوهشگاه فضایی ایران علاوه بر مأموریت‌های پژوهشی، به دلیل ماهیت راهبردی حوزه فضا، مسئولیت‌های اجرایی مهمی از جمله طراحی، ساخت و واگذاری پروژه‌های ماهواره‌ای، پشتیبانی فنی از فرآیند پرتاب و بهره‌برداری از داده‌های فضایی را نیز بر عهده دارد.»

وی با اشاره به جهت‌گیری جدید این مجموعه افزود تمرکز بر توسعه ماهواره‌های کاربردی و حرکت از «پرتاب صرف» به سمت «ارائه خدمت و سرویس فضایی» در دستور کار قرار گرفته تا داده‌های فضایی در حل مسائل واقعی کشور از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، پایش خشکسالی، گرد و غبار، برنامه‌ریزی شهری و مدیریت بحران نقش مؤثر ایفا کنند.

او همچنین تصریح کرد: «تصاویر ماهواره‌ای با قدرت تفکیک بالا می‌توانند ابزار مؤثری برای پایش سرزمین، ارزیابی تغییرات زیست‌محیطی، برآورد خسارات و تصمیم‌سازی‌های کلان ملی باشند» و اعلام کرد پژوهشگاه آمادگی دارد خدمات داده‌ای و سامانه‌های پایش ماهواره‌ای را در اختیار سازمان حفاظت محیط‌زیست قرار دهد.

نیازهای محیط‌زیست و ظرفیت داده‌های ماهواره‌ای

در این نشست، نمایندگان سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز با اشاره به گستردگی مأموریت‌ها و محدودیت منابع، استفاده از فناوری‌های نوین را ضرورتی راهبردی دانستند. حمید ظهرابی با اشاره به حوزه‌های اولویت‌دار اظهار داشت: «پایش تخریب و تغییر کاربری اراضی، رصد مستمر مناطق تحت حفاظت، پایش تغییرات پوشش گیاهی، مدیریت آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع، ارزیابی خسارات زیست‌محیطی پروژه‌ها، پایش منابع آب، گرد و غبار، معادن و همچنین ردیابی حیات‌وحش از جمله حوزه‌هایی است که با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای می‌توان به‌صورت دقیق، سریع و هوشمند مدیریت کرد.»

کارشناسان پژوهشگاه نیز در ادامه اعلام کردند سامانه‌های توسعه‌یافته این مجموعه قابلیت پایش آتش‌سوزی، سیلاب، گرد و غبار، جنگل‌ها، دریاچه‌ها، تغییرات کاربری اراضی، معادن و لکه‌های نفتی را داراست و می‌تواند خدمات عملیاتی سریع به دستگاه‌های اجرایی ارائه دهد.

تشکیل کارگروه‌های تخصصی مشترک

در پایان این نشست، دو طرف بر تشکیل کارگروه‌های تخصصی، تعریف پروژه‌های کاربردی مشترک و بهره‌گیری هدفمند از فناوری فضایی در حفاظت از منابع طبیعی تأکید کردند. هدف نهایی این همکاری، ارتقای حکمرانی هوشمند سرزمین و تقویت نظام تصمیم‌سازی مبتنی بر داده در حوزه محیط‌زیست عنوان شد.

این همکاری می‌تواند نقطه عطفی در پیوند اقتصاد فضا و مدیریت منابع طبیعی کشور باشد؛ پیوندی که با تکیه بر داده‌های دقیق و پایش مستمر، مسیر سیاست‌گذاری علمی و پایدار را هموارتر می‌کند.

انتهای پیام