رئیس مرکز پژوهشهای مجلس از نهایی شدن سامانه هوشمند تنقیح قوانین با استفاده از هوش مصنوعی خبر داد و اعلام کرد این سامانه همزمان با عید سعید فطر رونمایی و وارد مرحله بهرهبرداری خواهد شد؛ اقدامی که میتواند استفاده از فناوریهای نوین را در فرآیند بررسی و تنقیح قوانین کشور توسعه دهد.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، با اشاره به تأکیدات مقام معظم رهبری درباره اهمیت تنقیح قوانین گفت: «مرکز پژوهشهای مجلس، با عنایت به این تأکیدات بهویژه در بند دهم سیاستهای کلی ابلاغی در خصوص نظام قانونگذاری و قانون تدوین و تنقیح قوانین و مقررات، از سال ۱۴۰۰، با حمایتها و هدایتهای محمدباقر قالیباف، ریاست مجلس یازدهم، پروژه هوشمندسازی تنقیح قوانین و مقررات را با همکاری معاونت قوانین مجلس و برخی اساتید و پژوهشگران حوزه و دانشگاه بهصورت دانشبنیان آغاز کرد.»
سابقه طولانی تنقیح قوانین در نظام حقوقی ایران
نگاهداری در تشریح سابقه تنقیح قوانین در کشور، این موضوع را دارای پیشینهای چند دههای دانست و گفت: «موضوع تنقیح قوانین، بیش از ۶ دهه پیش توسط اداره حقوقی قوه قضائیه آغاز شد و در دهه ۵۰ در سازمان تنقیح قوانین و مقررات کشور و پس از انقلاب نیز در معاونت حقوقی ریاستجمهوری و معاونت قوانین مجلس از سال ۱۳۸۹ در نظام حقوقی کشور مطرح و مورد بررسی قرار گرفت که طولانیشدن این مسیر باعث شد تا مرکز پژوهشهای مجلس، در دوره یازدهم مجلس اقداماتی رافع در این زمینه را اتخاذ کند.»
وی افزود که با طولانی شدن فرآیند تنقیح قوانین، مرکز پژوهشهای مجلس در دوره یازدهم مجلس به سمت استفاده از ظرفیت فناوریهای جدید برای تسهیل و هوشمندسازی این فرآیند حرکت کرد.
هوش مصنوعی وارد فرآیند تنقیح قوانین شد
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به نقش فناوریهای نوین در این پروژه توضیح داد: «با بروز و ظهور فناوریهای نوین در عرصههای مختلف، مرکز پژوهشهای مجلس نیز بهمنظور تنقیح قوانین، دستیابی به اهداف این مهم را با ایجاد سامانهای بر مبنای هوش مصنوعی در دستور کار قرارداد که این اقدام با صرفهجوییهای چشمگیری در هزینههای نیروی انسانی و زمانی همراه بوده است.»
به گفته وی، استفاده از هوش مصنوعی در این سامانه با هدف تسهیل فرآیند تنقیح قوانین انجام شده و میتواند بخشی از زمان و هزینههای مرتبط با این فرآیند را کاهش دهد.
نگاهداری همچنین یکی از ویژگیهای این سامانه را استفاده از ظرفیت کارشناسان، خبرگان و مردم در ارتباط با طرحها و لوایح عنوان کرد و گفت: «در فاز نخست این سامانه، بر اساس بانک دادههای قوانین و مقررات مرکز پژوهشهای مجلس با وجود چالشها، نواقص و مشکلات متعدد، الگوی استخراج شده در امر تنقیح قوانین و مقررات بهصورت آزمایشی اجرا و خروجیهای آن مورد ارزیابی قرار گرفت.»
طراحی مدل کدگذاری هوشمند قوانین
وی درباره مراحل بعدی توسعه این پروژه نیز خاطرنشان کرد: «در مرحله دوم این اقدام، طراحی مدل کدگذاری هوشمند تمامی قوانین، ارائه مدل نسخ ضمنی برای همه کدها، طراحی سامانه جامع هوشمند و تعاملی قوانین، تطبیق هوشمند طرحها و لوایح با قوانین و طراحی مدل تنظیم هوشمند قوانین جامع، در دستور کار قرار گرفت.»
این مرحله از پروژه، بخشهای مختلفی از فرآیند مدیریت و بررسی قوانین را دربر میگیرد و بر استفاده از ابزارهای هوشمند برای شناسایی ارتباط میان قوانین، طرحها و لوایح تمرکز دارد.
چنین رویکردی میتواند در کنار ایجاد دسترسی منسجمتر به قوانین، زمینه استفاده گستردهتر از فناوری در نظام قانونگذاری را فراهم کند و از این منظر، در مسیر توسعه حکمرانی هوشمند نیز قابل توجه است.
سامانه تنقیح قوانین متناسب با نظام حقوقی ایران طراحی شده است
نگاهداری با تأکید بر بومی بودن این سامانه و تناسب آن با ساختار حقوقی کشور یادآور شد: «خروجیهای علمی چندگانه این پروژه در قالب کتابهایی بهزودی منتشر خواهد شد و این مهم میتواند نخستین گامها در مسیر پیشروی نظام حقوقی ایران باشد.»
بر اساس توضیحات رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، این پروژه تلاش کرده است فناوری هوش مصنوعی را با نیازهای نظام حقوقی ایران پیوند دهد و از ظرفیت دادهها و مدلهای هوشمند برای پیشبرد فرآیند تنقیح قوانین استفاده کند.
رونمایی از سامانه هوشمند تنقیح قوانین در عید فطر
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در پایان با اشاره به تکمیل این پروژه تأکید کرد: «سامانه تنقیح قوانین با هوش مصنوعی نهایی شده و امیدواریم تا همزمان با عید سعید فطر، توسط ریاست محترم مجلس رونمایی و مورد بهرهبرداری قرار گیرد.»
با نهایی شدن این سامانه، استفاده از هوش مصنوعی در فرآیند تنقیح قوانین وارد مرحله جدیدی میشود؛ سامانهای که بر اساس توضیحات ارائهشده، با هدف هوشمندسازی فرآیند بررسی قوانین، کاهش هزینههای زمانی و نیروی انسانی و ایجاد سازوکاری جامعتر برای تعامل با قوانین و مقررات طراحی شده است.
انتهای پیام
