رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به تجربه توسعه صنعتی چین و برنامه «ساخت چین ۲۰۲۵» گفت: چین از سال ۲۰۱۰ تصمیم گرفت مسیر خود را از یک کشور متکی بر نیروی کار ارزان و تولید کالاهای ساده، به سمت تولیدات پیشرفته و هایتک تغییر دهد و برای تحقق این هدف، از ظرفیت دانشگاهها، اندیشکدهها و مراکز پژوهشی استفاده کرد.
سیدطه حسین مدنی در گفت و گو با پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، افزود: دولت چین در سال ۲۰۱۰ از اندیشکدهها، دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی دعوت کرد تا آثار اقتصادی و اجتماعی سیاستهای مختلف را بررسی و نتایج مطالعات خود را در اختیار دولت قرار دهند. این روند در نهایت به تدوین برنامه «ساخت چین ۲۰۲۵» در سال ۲۰۱۵ منجر شد؛ برنامهای که هدف آن تبدیل چین به یک قدرت صنعتی پیشرفته و حرکت به سمت فناوریهای روز دنیا بود.
مدنی اظهار کرد: «ساخت چین ۲۰۲۵» حوزههایی مانند فناوری اطلاعات، رباتیک، راهآهن، خودروهای برقی، زیستفناوری، انرژیهای نو و توسعه سبز را مورد توجه قرار داد و در کنار آن، موضوعاتی مانند نوآوری، ارتقای کیفیت، بازآرایی ساختار صنعتی و توسعه سرمایه انسانی را دنبال کرد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند ادامه داد: یکی از نکات مهم در تجربه چین، حمایت دولت از اجرای سیاستهای صنعتی بود. در این مسیر، مجموعهای از یارانههای نوآوری، صندوقهای صنعتی، معافیتهای مالیاتی، استانداردهای تولید هوشمند و حمایتهای منطقهای به کار گرفته شد و همین موضوع به رشد صنایع نوظهور و تقویت شرکتهای داخلی کمک کرد.
وی با اشاره به نقش اندیشکدهها در تجربه چین گفت: در این کشور تعداد زیادی اندیشکده فعال هستند که بخشی از آنها در تصمیمگیریهای کلان نقش دارند. استفاده از ظرفیت این مراکز باعث شد تصمیمات صنعتی صرفاً بر مبنای نگاه اجرایی و روزمره اتخاذ نشود و پشتوانه مطالعاتی و کارشناسی داشته باشد.
مدنی افزود: در تجربه چین، ارتباط میان دانشگاه، اندیشکده و دولت اهمیت زیادی دارد؛ به این معنا که دانشگاه، دانش و پژوهش تولید میکند، اندیشکده این دانش را به پیشنهادهای سیاستی تبدیل میکند و دولت نیز آن را به قانون و برنامه اجرایی تبدیل میکند. این ارتباط میان علم و سیاستگذاری یکی از عوامل مهم در اجرای برنامههای توسعه صنعتی چین بوده است.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به نتایج اجرای این سیاستها اظهار کرد: چین امروز در حوزههایی مانند خودروهای برقی، باتری، انرژی خورشیدی، تجهیزات حملونقل، نیمههادیها و هوش مصنوعی به جایگاه قابل توجهی رسیده است. در صنعت خودروهای برقی نیز شرکتهای چینی توانستهاند در کنار بازار داخلی، حضور خود را در بازارهای جهانی توسعه دهند.
وی ادامه داد: رشد چین صرفاً به افزایش حجم تولید محدود نمانده و این کشور تلاش کرده است زنجیره ارزش صنایع پیشرفته را نیز در داخل توسعه دهد. به همین دلیل در حوزههایی مانند باتریهای لیتیومی، پنلهای خورشیدی و تجهیزات ریلی، شرکتهای چینی توانستهاند سهم قابل توجهی از بازارهای جهانی را به دست آورند.
مدنی در عین حال با اشاره به واکنش کشورهای غربی به توسعه فناوری چین گفت: رشد سریع صنایع پیشرفته چین باعث شده آمریکا و برخی کشورهای اروپایی محدودیتهایی را علیه محصولات و شرکتهای چینی اعمال کنند، اما این فشارها مانع ادامه حرکت چین در مسیر توسعه فناوری نشده است.
وی با تأکید بر ضرورت توجه ایران به این تجربه گفت: یکی از درسهای مهم تجربه چین برای ایران، استفاده هدفمند از ظرفیت علمی و پژوهشی کشور در فرآیند تصمیمگیری است. به بیان دیگر، نمیتوان انتظار داشت دانشگاه و مراکز پژوهشی صرفاً تولیدکننده مقاله باشند و ارتباطی با فرآیند سیاستگذاری و اجرای برنامههای توسعهای نداشته باشند.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: تجربه چین نشان میدهد که برای ایجاد تحول صنعتی، صرف داشتن نیروی انسانی، منابع طبیعی یا سرمایه کافی نیست، بلکه باید میان دانش، سیاستگذاری و اجرا ارتباط مؤثری برقرار شود. از این منظر، حکمرانی هوشمند میتواند با ایجاد پیوند میان داده، دانش، نهادهای تخصصی و تصمیمگیری، زمینه استفاده بهتر از ظرفیتهای کشور را فراهم کند.
وی افزود: ایران نیز برای حرکت به سمت توسعه صنعتی و فناوری باید از تجربههای موفق جهانی استفاده کند، اما این استفاده نباید به معنای کپیبرداری از یک الگوی خارجی باشد؛ بلکه لازم است تجربهها با توجه به ظرفیتها، محدودیتها و شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور بومیسازی شوند.
مدنی در پایان تأکید کرد: تجربه چین در استفاده از ظرفیت اندیشکدهها و مراکز علمی میتواند برای ایران آموزنده باشد و دانشگاهها و مراکز علمی کشور باید حضور فعالتری در فرآیند طراحی سیاستهای اقتصادی، صنعتی و تجاری داشته باشند.
انتهای پیام
