یک فعال دانشجویی ضمن واکاوی گرایش گسترده جامعه به چهرههای تاریخی، همزمان به نقد ساختار اداری کشور و ضرورت عبور از نظام سنتی به سوی حکمرانی هوشمند پرداخت.
محمد ابراهیمی، دبیرکل اندیشکده دیپلماسی تمدنی ایران، درباره علاقه روزافزون جامعه به کوروش کبیر تصریح کرد: این علاقه یک پدیده ساده و گذرا نیست، بلکه بیانگر یک نیاز تاریخی و فرهنگی عمیق در جامعه امروز ایران است.
به گفته او، در شرایطی که برخی ارزشهای ملی با تردید یا دوگانگی مواجه شدهاند، کوروش بهعنوان یکی از قهرمانان تاریخی، برای نسل جوان به «نمادی وحدتبخش و امیدآفرین» تبدیل شده است.
ابراهیمی با اشاره به وجود قهرمانان معاصر از جمله قاسم سلیمانی افزود: کوروش به دلیل جایگاه تاریخی و فرهنگیاش برای بسیاری از ایرانیان معنا و کارکرد ویژهای یافته است.
او تأکید کرد که در حافظه جمعی ایرانیان، کوروش نماد «عدالت اجتماعی، قدرت همراه با عقلانیت و اقتدار مشروع» است؛ الگویی که برای نسل امروز جذابیت ویژهای دارد، زیرا ترکیبی از قدرت و پایبندی به اصول انسانی را نمایش میدهد.
جستجوی هویت؛ بازگشت به سرمایه فرهنگی ملی
این فعال دانشجویی علاقه نسل جوان به کوروش را نوعی «جستجوی هویتی» توصیف کرد و گفت: نسل امروز در جستجوی الگوی ایرانیبودنی است که فراتر از گفتمانهای ایدئولوژیک و رقابتهای سیاسی باشد.
به باور او، این روند را میتوان نوعی «بازگشت به سرمایه فرهنگی ملی» دانست که در صورت بازخوانی علمی و عمیق، میتواند به تقویت همبستگی اجتماعی و خودباوری ملی منجر شود؛ هرچند هشدار داد که بهرهبرداری سیاسی از این مفهوم ممکن است آن را به «ناسیونالیسم احساسی و گذرا» تقلیل دهد.
بروکراسی فرساینده؛ معضل فرهنگی و ساختاری
در بخش دیگری از این گفتوگو، ابراهیمی به مسئله دیوانسالاری اداری در ایران پرداخت و تصریح کرد: بروکراسی امروز دیگر صرفاً یک مسئله اجرایی نیست، بلکه به یک معضل فرهنگی و ساختاری تبدیل شده است.
او با انتقاد از غلبه شکلیگرایی بر کارآمدی افزود: سیستمی که باید بر کارآمدی و نتیجه تمرکز کند، گرفتار شکلیگرایی و تکرارهای بیپایان شده است.
به گفته وی، دانشجویان و نخبگان به جای تمرکز بر نوآوری، ناچارند انرژی خود را صرف «جمعآوری امضا، پر کردن فرمها و رفتوآمدهای بیپایان» کنند؛ روندی که به شکلگیری «ناامیدی نهادی» و احساس ناتوانی در برابر ساختار پیچیده اداری میانجامد.
پیامدهای اجتماعی؛ از بیاعتمادی تا مهاجرت نخبگان
ابراهیمی هشدار داد: وقتی جوان نخبه برای گرفتن یک مجوز ساده مجبور است هفتهها بین ادارات مختلف رفتوآمد کند، طبیعی است که احساس ناکارآمدی و بیاعتمادی نسبت به ساختار رسمی پیدا کند.
او تأکید کرد که تداوم این وضعیت میتواند به کاهش مشارکت اجتماعی و حتی مهاجرت نخبگان منجر شود؛ موضوعی که مستقیماً سرمایه اجتماعی و توسعه ملی را تهدید میکند.
در جمعبندی، دبیرکل اندیشکده دیپلماسی تمدنی ایران بخش مهمی از مشکلات را ناشی از ضعف زیرساختهای دیجیتال و «دوران گذار از نظام اداری سنتی به حکمرانی هوشمند» دانست و تصریح کرد: اراده برای تغییر وجود دارد، اما ساختارها و عادتهای قدیمی مانع تحقق آن میشوند.
او راهکار اصلاح را دو سطحی توصیف کرد: اصلاح بروکراسی باید در دو سطح انجام شود؛ نخست اصلاح قوانین و فرایندها، و دوم تغییر فرهنگ اداری.
بهاینترتیب، تحقق حکمرانی هوشمند نهتنها نیازمند بازطراحی قوانین و فرآیندهاست، بلکه مستلزم تحول در رفتار، فرهنگ سازمانی و نگرش به سرمایه انسانی کشور است؛ تحولی که میتواند مسیر مشارکت عمومی و توسعه پایدار را هموار کند.
انتهای پیام
