به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، محسن نجفی‌خواه، معاون علمی، فرهنگی و اجتماعی سازمان برنامه و بودجه کشور، با اشاره به پیشرفت برنامه‌های تحول دیجیتال در حوزه سلامت گفت: «معماری کلان نظام پرونده الکترونیک سلامت و نظام تنظیم‌گری و کسب‌وکارهای حوزه سلامت به مراحل پایانی رسیده است» و ابراز امیدواری کرد که با نهایی شدن و اعلام آن در روزهای آینده، انسجام بیشتری در این حوزه ایجاد شود.
وی با اشاره به رویکرد هفته آمار و برنامه‌ریزی امسال افزود که تحول دیجیتال، استفاده از فناوری‌های نوین و بهره‌گیری از هوش مصنوعی در نظام برنامه‌ریزی و آمار کشور از محورهای مورد توجه این برنامه‌هاست. به گفته نجفی‌خواه، گزارش‌های ارائه‌شده در نشست تخصصی حوزه سلامت نیز از پیشرفت نسبی در اجرای اهداف قانون برنامه هفتم پیشرفت در زمینه تحول دیجیتال سلامت حکایت دارد.
پایگاه ملی سلامت؛ زیرساخت تصمیم‌گیری مبتنی بر داده
توسعه پایگاه ملی سلامت یکی از اقدامات مهم برای افزایش دسترسی به اطلاعات دقیق درباره وضعیت سلامت کشور به شمار می‌رود. نجفی‌خواه در این زمینه اظهار کرد که با حمایت سازمان برنامه و بودجه و پیگیری‌های انجام‌شده، امکان دسترسی به اطلاعات جزئی‌تری از وضعیت سلامت در مناطق مختلف فراهم شده است.
به گفته وی، این اطلاعات امکان بررسی شاخص‌هایی مانند تعداد نسخه‌های تجویزشده از سوی پزشکان در استان‌های مختلف و میزان شیوع بیماری‌هایی همچون دیابت و بیماری‌های تنفسی در شهرهای گوناگون را فراهم می‌کند.
نجفی‌خواه با تأکید بر اهمیت این ظرفیت اطلاعاتی افزود: «این اطلاعات، زمینه حرکت به سمت حکمرانی داده‌محور و مبتنی بر شواهد را فراهم می‌کند» و می‌تواند در مدیریت نظام سلامت، تأمین مالی، کنترل تقاضای القایی و ساماندهی خدمات درمانی مورد استفاده قرار گیرد.
از منظر حکمرانی هوشمند، دسترسی به داده‌های دقیق و قابل تحلیل زمانی ارزشمند است که به تصمیم‌های اجرایی مؤثر منجر شود. یکپارچگی اطلاعات، امکان شناسایی بهتر نیازهای درمانی مناطق مختلف، ارزیابی نحوه توزیع خدمات و برنامه‌ریزی متناسب با وضعیت جمعیت را افزایش می‌دهد. همچنین، تحلیل داده‌ها می‌تواند به سیاست‌گذاران در شناسایی نقاط ضعف نظام درمان و تخصیص هدفمندتر منابع کمک کند.
نقش هوش مصنوعی در پیشگیری و پزشکی شخصی‌سازی‌شده
بهره‌گیری از هوش مصنوعی یکی دیگر از محورهای تحول دیجیتال سلامت است. نجفی‌خواه با اشاره به ظرفیت ابزارهای دیجیتال در این حوزه گفت که می‌توان به‌جای تمرکز صرف بر درمان بیماری پس از بروز آن، ریسک‌های مرتبط با سلامت افراد و جمعیت را پیش‌بینی کرد و برای پیشگیری از بیماری‌ها برنامه‌ریزی داشت.
وی همچنین با اشاره به توسعه پزشکی شخصی‌سازی‌شده ادامه داد که خدمات درمانی می‌تواند متناسب با شرایط و ویژگی‌های هر فرد، از جمله وضعیت ژنتیکی او، ارائه شود.
این رویکرد می‌تواند به تغییر الگوی مدیریت سلامت از واکنش به بیماری به سمت شناسایی زودهنگام خطرها و پیشگیری کمک کند. البته تحقق چنین ظرفیتی به کیفیت و به‌روز بودن داده‌ها، حفاظت از اطلاعات شخصی، رعایت محرمانگی سوابق پزشکی و استفاده مسئولانه از الگوریتم‌های هوش مصنوعی وابسته است.
چالش گسترش داده‌ها در نظام سلامت
معاون علمی، فرهنگی و اجتماعی سازمان برنامه و بودجه کشور با بیان اینکه کشور در ابتدای این مسیر قرار دارد، اظهار کرد که اطلاعات ارائه‌شده در نشست تخصصی نشان می‌دهد در برخی حوزه‌ها، به‌ویژه بیماری‌های عمومی مانند دیابت، داده‌های قابل استفاده‌ای فراهم شده است. به گفته وی، انتظار می‌رود این ظرفیت به‌تدریج به سایر بخش‌های نظام سلامت نیز گسترش یابد.
گسترش این زیرساخت‌ها زمانی می‌تواند به ارتقای حکمرانی هوشمند در سلامت منجر شود که اطلاعات موجود میان بخش‌های مرتبط هماهنگ باشد و سازوکار مشخصی برای تبدیل داده‌ها به سیاست‌ها و برنامه‌های اجرایی وجود داشته باشد. در کنار آن، شفافیت در فرایندها، پاسخ‌گویی نهادهای مسئول و صیانت از حریم خصوصی بیماران نیز باید در طراحی و اجرای نظام پرونده الکترونیک سلامت مورد توجه قرار گیرد.
در مجموع، تکمیل معماری کلان پرونده الکترونیک سلامت و توسعه پایگاه ملی سلامت می‌تواند زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر، مدیریت کارآمدتر منابع و گسترش رویکردهای پیشگیرانه را فراهم کند. این اقدامات در صورت همراهی با زیرساخت‌های فنی مناسب، قواعد روشن حفاظت از داده‌ها و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، ظرفیت آن را دارند که به تقویت حکمرانی هوشمند و ارتقای کیفیت سیاست‌گذاری در نظام سلامت کشور کمک کنند.
انتهای پیام
