ورزش همگانی در حال فاصله گرفتن از الگوی سنتی برگزاری رویدادهای مقطعی و حرکت به سمت مدلی است که در آن فناوری، داده، زیرساخت شهری و مشارکت اجتماعی در کنار یکدیگر قرار میگیرند. رئیس فدراسیون ورزشهای همگانی معتقد است آینده این حوزه به افزایش تعداد برنامهها محدود نمیشود، بلکه باید سهم فعالیت بدنی در زندگی روزمره مردم افزایش پیدا کند.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، علی خلیلی، رئیس فدراسیون ورزشهای همگانی، با تشریح برنامههای این فدراسیون، بر توسعه ورزش مبتنی بر فناوری و داده تأکید کرده است. به گفته او، حمایت و نگاه علمی وزارت ورزش، مسیر حرکت به سمت ورزش همگانی هوشمند و در دسترس را سرعت بخشیده است.
خلیلی درباره تغییر مأموریت ورزش همگانی میگوید: «امروز مأموریت ورزش همگانی فراتر از برگزاری چند رویداد و جشنواره تعریف میشود.»
او هدف اصلی را ایجاد امکان فعالیت بدنی مستمر برای مردم عنوان کرده و معتقد است فناوری میتواند یکی از ابزارهای اصلی برای نزدیک کردن ورزش به زندگی روزمره باشد.
حکمرانی هوشمند در ورزش؛ وقتی تصمیمگیری بر پایه داده انجام میشود
یکی از تغییرات مهم در برنامههای فدراسیون ورزشهای همگانی، حرکت به سمت ارزیابی عملکرد بر اساس داده و مستندات است. در این مدل، فعالیت هیئتهای استانی دیگر صرفاً با ارزیابیهای سنتی سنجیده نمیشود و اطلاعات عملکردی در یک سامانه آنلاین ثبت و قابل مشاهده است.
خلیلی درباره این تحول میگوید: «یکی از موضوعاتی که برای ما اهمیت ویژهای داشت، حرکت به سمت ارزیابی شفاف، مستند و شاخصمحور بود.»
بر اساس این سامانه، هیئتهای استانی میتوانند گزارشها و مستندات خود را بارگذاری کنند و وضعیت امتیاز و رتبه عملکردی خود را ببینند.
رئیس فدراسیون ورزشهای همگانی این روند را گامی برای ارتقای حکمرانی ورزشی میداند و تأکید میکند: «وقتی ارزیابی مبتنی بر داده و مستندات باشد، هم عدالت تقویت میشود، هم رقابت سالم میان استانها شکل میگیرد و هم مدیران تصویر دقیقتری از نقاط قوت و حوزههای نیازمند بهبود خواهند داشت.»
این رویکرد را میتوان یکی از نمودهای حکمرانی هوشمند در ورزش دانست؛ رویکردی که در آن داده، شاخصهای قابل اندازهگیری و دسترسی به اطلاعات، مبنای تصمیمگیری قرار میگیرند.
«گامیران»؛ تبدیل فعالیت بدنی به یک رفتار قابل پایش
فناوری در برنامههای فدراسیون فقط به ارزیابی مدیریتی محدود نشده است. اپلیکیشن «گامیران» یکی از ابزارهایی است که با هدف افزایش مشارکت مردم در فعالیت بدنی توسعه یافته و اکنون جامعه مخاطبان آن از ۲۰۰ هزار نفر عبور کرده است.
خلیلی درباره این ظرفیت میگوید: «جامعه مخاطبان گامیران اکنون از مرز ۲۰۰ هزار نفر عبور کرده است؛ ظرفیتی که به ما اجازه میدهد فعالیت بدنی را از قالب برنامههای مقطعی خارج کرده و به یک رفتار مستمر، رقابتی و قابل پایش تبدیل کنیم.»
برگزاری چالشها و مسابقات گامشماری برای کارکنان دستگاههای اجرایی و وزارتخانههایی از جمله علوم و نیرو نیز در همین بستر انجام شده است. توسعه چنین ابزارهایی میتواند امکان مشارکت گروههای مختلف جامعه در فعالیت بدنی را افزایش دهد.
«ماوا»؛ زیرساخت دیجیتال برای دسترسی به ایستگاههای ورزشی
در کنار اپلیکیشنهای مرتبط با فعالیت بدنی، فدراسیون توسعه زیرساختهای اطلاعاتی حوزه ورزش همگانی را نیز دنبال کرده است. سامانه ملی «ماوا» با هدف ساماندهی ایستگاههای ورزش صبحگاهی و عصرگاهی در بوستانها و فضاهای عمومی راهاندازی شده است.
به گفته خلیلی، این سامانه میتواند اطلاعات مربوط به ایستگاهها، مربیان، ورزشکاران و زمان فعالیتها را ساماندهی کند و دسترسی شهروندان به نزدیکترین ایستگاه ورزشی را آسانتر سازد.
هدف از اجرای این طرح، ایجاد شبکهای منسجم از ایستگاههای ورزش همگانی است؛ شبکهای که بتوان فعالیتهای آن را در سطح کشور رصد و پایش کرد.
شهر فعال؛ ورزش از سالن بیرون میآید
توسعه ورزش همگانی تنها با ساخت سالن و مجموعه ورزشی امکانپذیر نیست. یکی از محورهای برنامه فدراسیون، ایجاد محیط شهری مناسب برای پیادهروی، تحرک و فعالیت بدنی است.
خلیلی در این باره میگوید: «ورزش همگانی فقط در سالن ورزشی اتفاق نمیافتد؛ خیابان، بوستان، مسیر پیادهروی، فضای عمومی و مبلمان شهری نیز میتوانند بخشی از زیستبوم فعالیت بدنی باشند.»
بر همین اساس، پروژه ملی «شهر فعال» در دستور کار قرار گرفته و اصفهان و تبریز با همکاری شهرداریها وارد مراحل اجرایی ایجاد و مناسبسازی زیرساختهای مورد نیاز شدهاند. برای این طرح نیز بستری جهت پایش و مشاهده شاخصها پیشبینی شده است.
در چنین الگویی، شهر به بخشی از زیرساخت ورزش همگانی تبدیل میشود و فعالیت بدنی دیگر صرفاً به حضور در اماکن ورزشی تخصصی وابسته نخواهد بود.
ورزش محلهای؛ از «پارک فعال» تا «کوچه»
یکی دیگر از محورهای برنامه فدراسیون، استفاده از فضاهای عمومی محلات برای افزایش تحرک شهروندان است. طرحهای «پارک فعال» و «کوچه» با همین هدف دنبال شدهاند تا ورزش و بازیهای بومی و سنتی دوباره به بخشی از زندگی محلات تبدیل شوند.
خلیلی درباره این رویکرد میگوید: «محله، پارک و حتی کوچه میتواند به بستری برای تحرک، نشاط و تعامل اجتماعی تبدیل شود.»
طرح «کوچه» با محوریت رشته «گلکوچیک» و طرح «پارک فعال» در سطح استانی اجرا شدهاند. هدف، کاهش موانع دسترسی به ورزش و ایجاد فرصت فعالیت بدنی بدون نیاز به حضور در مجموعههای تخصصی یا پرداخت هزینههای بالا است.
به این ترتیب، ورزش همگانی میتواند علاوه بر آثار جسمانی، به افزایش تعامل اجتماعی و پیوند میان نسلها نیز کمک کند.
فناوری جای میدان را نمیگیرد؛ آن را هوشمندتر میکند
با وجود توسعه سامانهها و ابزارهای دیجیتال، فدراسیون تأکید دارد که فناوری نباید جایگزین فعالیتهای میدانی شود.
خلیلی در این زمینه تصریح میکند: «فناوری برای ما جایگزین میدان نیست؛ بلکه ابزاری برای افزایش مشارکت، کیفیت اجرا و سنجش اثربخشی فعالیتهای میدانی است.»
به همین دلیل، در کنار برنامههای فناورانه، مسابقات و رویدادهای ملی نیز ادامه دارد؛ از مسابقات قهرمانی کشور هندپلو در ارومیه و کرمانشاه گرفته تا پویشهایی مانند «همرکورد» و «دویدن برای زمین» در نیشابور.
همایشهای پیادهروی و نشاط نیز در هفته دولت در نقاط مختلف کشور برگزار شده و حضور خانوادهها یکی از محورهای آنها بوده است.
ورزش برای همه؛ از بازیهای فکری تا رشتههای ایرانی
گسترش ورزش همگانی به معنای تمرکز بر چند رشته محدود نیست. فدراسیون تلاش کرده دامنه فعالیتها را برای گروههای سنی و سلیقههای مختلف توسعه دهد.
خلیلی درباره این سیاست میگوید: «یکی از سیاستهای جدی ما این است که ورزش همگانی محدود به یک گروه سنی، یک سلیقه یا چند رشته مشخص نباشد.»
برگزاری دومین دوره «المپیاد بازیهای فکری» در ۱۱ رشته فکری و حرکتی، بخشی از این برنامه است. در کنار آن، رشتههای اصیل ایرانی مانند «چوگو» و «پرثوآ» در تقویم مسابقات قرار گرفتهاند و رشتههای جدیدتر و مورد علاقه نسل جوان نیز در قالب رقابتهای فریاستایل، کراسفیت و «لاییلیگا» دنبال میشوند.
رئیس فدراسیون در توضیح این رویکرد تأکید میکند: «نوآوری به معنای فاصله گرفتن از هویت ورزشی و فرهنگی کشور نیست.»
فرهنگسازی؛ حلقهای که ورزش همگانی را ماندگار میکند
از نگاه فدراسیون، افزایش تعداد رویدادها به تنهایی نمیتواند جامعه را فعالتر کند. ایجاد احساس نیاز به ورزش و نشان دادن تأثیر فعالیت بدنی بر کیفیت زندگی، بخش دیگری از این برنامه است.
خلیلی میگوید: «توسعه ورزش صرفاً با ساخت زیرساخت یا افزایش تعداد رویدادها محقق نمیشود. پیش از هر چیز باید در جامعه نسبت به ورزش احساس نیاز ایجاد کنیم.»
تولید مجموعه پویانمایی «خانواده نجات و ایران خانوم» و برگزاری جشنواره «روایت حرکت» نیز در همین چارچوب تعریف شدهاند. هدف این اقدامات، استفاده از هنر و رسانه برای انتقال مفهوم سبک زندگی فعال به خانوادهها و نسل جدید است.
در همین مسیر، نخستین جشنواره موسیقی ورزشی نیز از شهریورماه آغاز شده و قرار است مجموعهای از آثار متناسب با نیازهای ورزش همگانی و قهرمانی معرفی شود.
معیار موفقیت چیست؟
با وجود گستردگی برنامهها، رئیس فدراسیون ورزشهای همگانی معتقد است تعداد رویدادها نباید معیار اصلی موفقیت باشد. آنچه اهمیت دارد، میزان تأثیر این برنامهها بر رفتار واقعی مردم است.
او میگوید: «برای ما تعداد رویدادها به تنهایی شاخص موفقیت نیست.»
به گفته خلیلی، باید سنجید چند نفر به فعالیت بدنی مستمر نزدیک شدهاند، دسترسی آنها به ورزش تا چه اندازه آسانتر شده و فناوری و داده تا چه حد به تصمیمگیریهای دقیقتر کمک کردهاند.
در نهایت، هدف این است که ورزش از یک فعالیت مقطعی یا برنامهای مناسبتی به بخشی از سبک زندگی تبدیل شود. خلیلی این چشمانداز را چنین خلاصه میکند: «تحول واقعی زمانی اتفاق میافتد که ورزش از تقویم رویدادها وارد تقویم زندگی مردم شود.»
مسیر ترسیمشده برای ورزش همگانی، ترکیبی از فناوری، داده، زیرساخت شهری، فعالیتهای محلهمحور، فرهنگسازی و مشارکت عمومی است؛ مدلی که در صورت استمرار میتواند ورزش را از یک انتخاب محدود به فرصتی فراگیر و در دسترس برای گروههای مختلف جامعه تبدیل کند.
انتهای پیام
