به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، محمد کاظمی‌فرد در آیین رونمایی از سامانه «دیوان»، محصول مبتنی بر هوش مصنوعی شرکت ارتباطات سیار ایران، با اشاره به روند تحول فناوری در دستگاه قضایی اظهار کرد: نقطه آغاز این حرکت به سال ۱۴۰۰ و حکم انتصاب ریاست محترم قوه قضاییه بازمی‌گردد که در آن، گسترش فناوری‌های نوین و فراهم‌سازی دسترسی آسان و رایگان مردم به خدمات قضایی مورد تأکید قرار گرفته بود.
وی افزود: اقدامات انجام‌شده در سال‌های اخیر با هدف تحقق همین رویکرد صورت گرفته و امروز بخشی از نتایج آن در قالب زیست‌بومی جدید از خدمات قضایی قابل مشاهده است؛ زیست‌بومی که قرار است ارتباط مردم با دستگاه قضا را سریع‌تر، دقیق‌تر، آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر کند.
کاظمی‌فرد با تشریح سه مرحله تحول در ارائه خدمات قضایی گفت: در نسل نخست، دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شکل گرفتند تا مردم برای دریافت بسیاری از خدمات، ناگزیر به مراجعه مستقیم به دادگستری‌ها نباشند. در نسل دوم، ظرفیت خودکاربری برای وکلا، نمایندگان حقوقی دستگاه‌ها و مراجعان حرفه‌ای توسعه یافت و اکنون در نسل سوم، با همکاری شرکت‌های فناور و بهره‌گیری از هوش مصنوعی، ارائه خدمات قضایی به عموم مردم از طریق سکوهای بخش خصوصی دنبال می‌شود.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به خدمات قابل ارائه در این ساختار جدید تصریح کرد: برای نخستین‌بار دو خدمت پیچیده و تخصصی قضایی، یعنی لایحه و اظهارنامه، در اختیار بخش خصوصی قرار گرفته است تا مردم بتوانند بدون نیاز به مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و در هر زمان از این خدمات بهره‌مند شوند. خدمت شکواییه نیز در ادامه این مسیر و با استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی ارائه خواهد شد.
وی با اشاره به استقبال شرکت‌های فناور از حضور در این زیست‌بوم اظهار داشت: بیش از ۵۰ شرکت برای مشارکت در این مجموعه اعلام آمادگی کرده بودند که در فرآیندی تخصصی از نظر توانمندی هوش مصنوعی، دانش حقوقی و کیفیت هدایت کاربران ارزیابی شدند. در حال حاضر ۱۰ شرکت خدمات خود را ارائه می‌کنند و ۶ شرکت دیگر نیز به‌زودی به این مجموعه متصل خواهند شد.
کاظمی‌فرد با اشاره به تغییر رویکرد دستگاه قضایی در نحوه ارائه خدمات حاکمیتی بیان کرد: در این رویکرد، قوه قضاییه به‌جای رقابت با بخش خصوصی، نقش تنظیم‌گر را بر عهده گرفته و از ظرفیت سکوها، به‌ویژه دسترسی گسترده آن‌ها به مردم و سهولت استفاده از خدماتشان، برای توسعه خدمت‌رسانی بهره می‌گیرد.
وی این تعامل را تجربه‌ای کم‌سابقه در واگذاری و ارائه خدمات پایه قضایی از طریق سکوهای خصوصی توصیف کرد و افزود: هدف از این اقدام، پیش از هر چیز حل مسائل مردم است. شکل‌گیری چنین زیست‌بومی، ضمن فراهم‌کردن میدان فعالیت برای شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان، می‌تواند به رشد اقتصاد دیجیتال و ارتقای توان رقابتی محصولات داخلی در برابر نمونه‌های خارجی کمک کند.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با تأکید بر استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در ایجاد زیرساخت‌های این مجموعه خاطرنشان کرد: زیرساخت‌های این زیست‌بوم با اتکا به ظرفیت شرکت‌های خصوصی و بدون تحمیل هزینه به منابع دولتی شکل گرفته است. ما تلاش کرده‌ایم به‌جای تصدی‌گری، زمینه رشد و توسعه کسب‌وکارهای داخلی را فراهم کنیم و در جایگاه تنظیم‌گر، کیفیت و امنیت خدمات ارائه‌شده به مردم را مورد توجه قرار دهیم.
کاظمی‌فرد در ادامه، دسترسی به داده‌های باکیفیت را یکی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی در توسعه هوش مصنوعی دانست و گفت: یکی از اقدامات مهم مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، فراهم‌کردن امکان بهره‌گیری شرکت‌های داخلی از داده‌های قضایی پس از گمنام‌سازی و با رعایت حریم خصوصی است. در این راستا، ۱۰ میلیون دادنامه و یک میلیون اظهارنامه پس از گمنام‌سازی به‌منظور ارتقای توانمندی محصولات هوش مصنوعی، در اختیار سکوها قرار گرفته است.
وی هدف از فراهم‌سازی این ظرفیت را تقویت هوش مصنوعی بومی و کمک به شرکت‌های داخلی برای توسعه محصولات باکیفیت و رقابت‌پذیر عنوان کرد و افزود: قوه قضاییه با این اقدام به رشد دستیارهای هوشمند حقوقی در کشور کمک کرده و زمینه‌ای فراهم آورده است تا شرکت‌های داخلی بتوانند به‌تدریج محصولات خود را ارتقا دهند و وابستگی به سرویس‌های خارجی را کاهش دهند.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به ابعاد گسترده‌تر این تحول و تأثیر آن بر الگوی حکمرانی اظهار کرد: «بزرگی کار در هوش مصنوعی نیست، بلکه در تغییر در روش حکمرانی است.»
کاظمی‌فرد با تبیین ظرفیت این زیست‌بوم در هدایت هوشمند مردم گفت: برای نخستین‌بار این فرصت فراهم شده است که دستگاه قضا پیش از آنکه یک اختلاف به شکایت و دعوای رسمی تبدیل شود، با فردی که در آستانه طرح دعوا قرار دارد ارتباط برقرار کند و با کمک هوش مصنوعی، او را در شناخت مسیر درست و یافتن راه‌حل مناسب یاری دهد.
وی با تأکید بر ضرورت هدایت صحیح مراجعه‌کنندگان به دستگاه قضایی افزود: فردی که برای طرح شکایت به دستگاه قضا مراجعه می‌کند، خود را متضرر و آسیب‌دیده می‌داند و قوه قضاییه را پناهگاه و مرجع احقاق حق خود قرار داده است؛ از این‌رو باید به او کمک کرد تا در کنار آگاهی از حقوق خود، مناسب‌ترین راه برای حل مسئله را نیز بشناسد.
کاظمی‌فرد یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های دستیارهای هوشمند حقوقی را هدایت کاربران دانست و خاطرنشان کرد: این ظرفیت می‌تواند به مدیریت هوشمند اختلافات، پیشگیری از شکل‌گیری دعاوی غیرضروری و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های دستگاه قضایی منجر شود که جلوه‌ای از حکمرانی داده‌محور در نظام قضایی است.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با یادآوری تأکید ریاست قوه قضاییه بر ضرورت ارائه خدمات سریع، دقیق، عزتمندانه و کم‌هزینه به مردم گفت: زیست‌بوم خدمات هوشمند قضایی در پاسخ به همین مطالبه شکل گرفته است و باید به‌گونه‌ای توسعه یابد که مردم بتوانند خدمات موردنیاز خود را به‌آسانی و حتی در منزل یا محل کار دریافت کنند.
وی در پایان، تعامل با شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان را فرصتی برای رقم‌زدن تجربه‌های نو در حکمرانی قضایی دانست و تأکید کرد: اولین‌ها همواره دشواری‌های خود را دارند، اما قوه قضاییه با ورود به این عرصه، در پی آن است که با تکیه بر ظرفیت جوانان، فناوری‌های بومی و داده‌های معتبر، افق تازه‌ای از هوشمندسازی عدالت و خدمت‌رسانی به مردم را ترسیم کند.
انتهای پیام
