رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با انتقاد از ساختار فعلی مدیریت بنادر کشور، تمرکز بیش از حد بر چند بندر جنوبی را یکی از چالشهای اساسی نظام سیاستگذاری دانست و تاکید کرد: این وضعیت با اصول حکمرانی هوشمند همخوانی ندارد.
سیدطهحسین مدنی با ارائه آماری از سهم بنادر اصلی در واردات کالای اساسی کشور اعلام کرد: در حال حاضر ۶۴ درصد واردات کالای اساسی کشور از طریق بندر امام خمینی(ره)، ۱۲ درصد از بندر شهید رجایی، ۹ درصد از بندر امیرآباد و ۶ درصد هم از تنها بندر اقیانوسی کشور یعنی بندر چابهار انجام میشود.
چابهار؛ ظرفیت بزرگ، عملکرد حداقلی
مدنی افزود: این تمرکز زمانی بیشتر به چشم میآید که عملکرد صادراتی بنادر مقایسه شود. در همان زمانی که صادرات بندر شهید رجایی به ۴۵ میلیون تن رسیده، میزان صادرات از بندر چابهار در حد یک میلیون تن بوده است.
وی با اشاره به مزیتهای فنی و جغرافیایی چابهار تاکید کرد: از نظر فنی و جغرافیایی، هیچ بندری مانند بندر چابهار از ظرفیت صادراتی و وارداتی برخوردار نیست. با این حال آمارها نشان میدهد حتی صادرات بندر لنگه ـ با وجود محدودیتهای یک بندر لنجی ـ حدود ۲.۵ برابر بندر چابهار بوده است.
مدنی این وضعیت را نشانه برنامهریزی و سیاستگذاری اشتباه در بنادر کشور دانست و افزود: سیاست تمرکززدایی میتوانست هم از ظرفیت چابهار استفاده کند و هم از بروز برخی حوادث اخیر جلوگیری کند.
بنادر؛ گذرگاه یا انبار کالا؟
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با تاکید بر نقش بنادر در اقتصاد گفت: بنادر در اقتصاد به عنوان یک گذرگاه و نه یک مقصد تعریف شدهاند. با این حال، حجم بالای دپوی کالا در بنادر نشان میدهد این کارکرد به درستی محقق نشده است.
وی یکی از ریشههای اصلی دپو را مشکلات سیستمی گمرک عنوان کرد و توضیح داد: اتصال برخط و کارآمدی میان سامانههای گمرکی و سایر نهادهای دولتی وجود ندارد. سیستمهای گمرک هنوز به بسیاری از نهادهای دولتی به صورت برخط متصل نیست. اینکه اسناد فیزیکی همچنان وجود دارد و سامانهها محل انتقال تصویر این اسناد باشند، یک ضعف و نشانه عدمفهم درست دولت الکترونیک و حداقلهای حصول حکمرانی هوشمند است.
جای خالی ریل در تخلیه بار
مدنی با اشاره به تکیه گسترده بر حملونقل جادهای گفت: این مسئله موجب شده تخلیه بار فله برخی کشتیها چندین روز طول بکشد، چراکه برای هر تریلی مجوز جداگانه صادر میشود و همین موضوع فشار مضاعفی بر سیستم گمرک وارد میکند.
ابهام در کارکرد سامانههای جامع
مدنی درباره سامانه جامع انبارها و سامانه جامع تجارت نیز گفت: چارچوبهایی برای ردیابی لحظهای محمولهها طراحی شده، اما تاکنون آماری از نتایج و میزان موفقیت این سامانهها منتشر نشده است.
وی بر ضرورت بازطراحی فرآیندها، اتصال کامل سامانهها، کاهش زمان انتظار خروج بار، شناسهدار کردن کالاها و ارائه گزارشهای دورهای تاکید کرد.
ضرورت بازنگری در تمرکز بر بنادر جنوبی
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با تأکید بر ضرورت تجدیدنظر در تمرکز واردات از بنادر جنوبی، خاطرنشان کرد: چرا با وجود هزینه کمتر برخی واردات از بنادر شمالی، همچنان اولویت اصلی به جنوب داده میشود؛ آن هم در شرایطی که بنادر شمالی از منظر پدافند غیرعامل نیز امنتر ارزیابی میشوند.
انتهای پیام
