مسئولان حوزه کشاورزی و منابع طبیعی با تأکید بر ضرورت توسعه فناوری‌های نوین در این بخش، آموزش نسل جوان و استفاده از داده‌های مکانی را از عوامل مؤثر در بهبود تصمیم‌گیری‌های کشاورزی دانستند؛ رویکردی که می‌تواند زمینه تقویت حکمرانی هوشمند، مدیریت دقیق‌تر منابع و ارتقای امنیت غذایی کشور را فراهم کند.
به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، حجت‌الله علی‌محمدی، رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، در حاشیه برگزاری دوره آموزشی نظری و عملی سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) در هنرستان کشاورزی رشد گرگان، بر ضرورت ارتقای دانش تخصصی فعالان این حوزه تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت کشاورزی در تأمین امنیت غذایی گفت: «کشاورزی ایران ناگزیر از حرکت به‌سوی هوشمندسازی است و در این شرایط، بهره‌برداران هم برای فعالیت موثر به دانش تخصصی نیاز دارند.»
علی‌محمدی همچنین حرکت به‌سوی کشاورزی دانش‌محور و هوشمند را ضرورتی برای تقویت امنیت غذایی دانست و افزود آشنایی نسل جوان با فناوری‌های مکانی می‌تواند به تربیت نیروهای آگاه و توانمند برای آینده این بخش کمک کند.
وی دانش‌آموزان امروز را کارشناسان آینده کشاورزی توصیف کرد و حمایت از آموزش آنان را بخشی از تلاش‌ها برای تقویت ارتباط میان دانش تخصصی و فعالیت‌های کشاورزی دانست.
داده‌های مکانی؛ ابزاری برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر در کشاورزی
قربانعلی روشنی، رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، نیز با اشاره به کاربردهای سامانه اطلاعات جغرافیایی گفت این فناوری می‌تواند در زندگی روزمره و فعالیت گروه‌های مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
وی توضیح داد که GIS و داده‌های مکانی به بهره‌بردارانی مانند کشاورزان، زنبورداران و صیادان در ثبت موقعیت، یافتن مسیر و به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات کمک می‌کند؛ کاربردهایی که حتی در تاریکی شب نیز می‌توانند سودمند باشند.
روشنی این دوره آموزشی را آغاز آشنایی دانش‌آموزان هنرستان کشاورزی رشد گرگان با ظرفیت‌های گسترده فناوری‌های مکانی دانست و بر امکان تداوم آموزش با کمک متخصصان مرکز تحقیقات تأکید کرد.
استفاده از این فناوری‌ها در کشاورزی، علاوه بر افزایش دسترسی به اطلاعات، می‌تواند به شناخت بهتر شرایط هر منطقه و انتخاب روش‌های متناسب با ویژگی‌های زمین کمک کند. چنین رویکردی در چارچوب حکمرانی هوشمند، زمینه تصمیم‌گیری مبتنی بر داده را تقویت می‌کند و امکان کاهش اتکا به ارزیابی‌های صرفاً سنتی را فراهم می‌سازد.
نقش داده‌های مکانی در مدیریت زمین و بحران‌ها
فاطمه شیخ، معاون پژوهش و فناوری مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی گلستان، نیز بر اهمیت همکاری میان آموزش‌وپرورش و مراکز تحقیقاتی و نقش داده‌های مکانی و پایگاه‌های اطلاعاتی در بهبود تصمیم‌گیری تأکید کرد.
وی گفت اطلاعات مربوط به شرایط زمین، مخاطرات و بحران‌ها می‌تواند کشاورزان را در انتخاب محصول و تعیین زمان کاشت و برداشت متناسب با ویژگی‌های هر منطقه یاری کند.
شیخ همچنین مشارکت دانش‌آموزان در گردآوری داده‌های محلی را امکان‌پذیر دانست و افزود داده‌های مکانی، علاوه بر کشاورزی، در حوزه‌هایی مانند سلامت و مسائل مرتبط با کشت و تغذیه گیاه نیز کاربرد دارند.
توجه به این ظرفیت‌ها نشان می‌دهد که توسعه کشاورزی هوشمند صرفاً به استفاده از تجهیزات فناورانه محدود نیست؛ بلکه به تولید اطلاعات معتبر، دسترسی به داده‌های کاربردی و بهره‌گیری از آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های اجرایی نیز وابسته است. این مؤلفه‌ها از پایه‌های شکل‌گیری حکمرانی داده‌محور به شمار می‌روند.
آموزش نسل جوان برای توسعه حکمرانی داده‌محور
آیدینگ کردنژادی، رئیس بخش منابع طبیعی مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، درباره چگونگی برگزاری این برنامه آموزشی گفت این دوره با همکاری مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه آبخیز و منابع زیستی در مناطق خشک و نیمه‌خشک مستقر در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، سازمان یونسکو و شرکت دانش‌بنیان مهندسین مشاور نوآوران علوم مکانی پیشنهاد و برگزار شد.
وی ترویج علم شهروندی و جمع‌سپاری، آموزش مهارت‌های ژئوماتیک و فناوری‌های مکانی به نسل جوان و تقویت حکمرانی داده‌محور را از اهداف این برنامه برشمرد.
به گفته کردنژادی، توانمندسازی نسل آینده، آشنایی با فناوری‌های روز، فراهم‌کردن زمینه توسعه یک پلتفرم مکانی بومی متکی بر دانش بومی و شکل‌گیری شبکه‌ای از دانش‌آموزان علاقه‌مند نیز در شمار محورهای این دوره قرار دارد.
وی تقویت مسئولیت اجتماعی، گسترش همکاری‌های علمی و بین‌المللی، تولید داده‌های مکانی مشارکتی و افزایش ارتباط با جامعه محلی را از دیگر دستاوردهای این برنامه برای مرکز و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) دانست و افزود این دوره می‌تواند الگویی برای برگزاری برنامه‌های مشابه در سطح ملی باشد.
در پایان، دوره آموزشی نظری و عملی سامانه اطلاعات جغرافیایی با حضور بیش از ۵۰ دانش‌آموز دختر زیر ۱۸ سال هنرستان کشاورزی رشد گرگان به مدت ۹۰ دقیقه برگزار شد و به شرکت‌کنندگان گواهینامه پایان دوره اهدا شد.
توسعه چنین برنامه‌هایی می‌تواند با افزایش سواد داده‌ای نسل جوان و گسترش مشارکت در تولید اطلاعات محلی، زمینه استفاده مؤثرتر از فناوری‌های مکانی را در کشاورزی فراهم کند. از این منظر، آموزش تخصصی، تولید داده و همکاری میان نهادهای آموزشی و تحقیقاتی، اجزای مکمل حرکت به‌سوی حکمرانی هوشمند و تقویت امنیت غذایی کشور هستند.
انتهای پیام
